Liofilizacja – na czym polega i czy żywność liofilizowana jest zdrowa?

Suszone owoce w słoiku

Na czym polega liofilizacja?

Liofilizacja jest procesem wieloetapowym. Na początku dany materiał podlega zamrożeniu w temperaturach rzędu -40 do -50°C, następnie materiał poddany jest suszeniu wstępnemu tzw. sublimacji, która odbywa się w niskiej temperaturze. Proces ten polega na przekształcaniu kryształków lodu w parę wodną, końcowym etapem jest wtórne suszenie tzw. desorpcja, proces ten polega na dosuszeniu produktu, dzięki któremu w produkcie końcowym zawartość wody wynosi ok. 1-2% całej masy. Proces dosuszania trwa od 3 do 6 godzin i odbywa się w temperaturach 40-50°C.

Jakie zastosowanie ma liofilizacja?

Liofilizacja wykorzystywana jest w produkcji leków np. leków rozpuszczających się w jamie ustnej, szczepionek, a także żywności, takiej jak zioła, owoce, warzywa, czy nawet gotowe posiłki.

Czy żywność liofilizowana jest zdrowa? Zalety liofilizacji.

Liofilizacja jak każdy proces ma swoje zalety i wady, jednak ilość zalet wyraźnie przeważa nad wadami. Niewątpliwie zaletą liofilizacji jest trwałość produktów liofilizowanych, głównie tyczy się to żywności liofilizowanej. Dzięki niskiej zawartości wody na poziomie 1-2% produkty liofilizowane osiągają przydatność do spożycia nawet do 7 lat. Kolejną zaletą liofilizacji jest zachowanie większości wartości odżywczych produktu, w tym witamin i składników mineralnych. Dodatkowo smak, aromat oraz barwa produktu pozostaje bez zmian, co czyni produkty liofilizowane wyjątkowymi dla ludzi ceniących również walory organoleptyczne produktu. Proces liofilizacji wykorzystuje suszenie w niskiej temperaturze, a bardzo niska zawartość wody hamuje rozwój mikroorganizmów, co sprzyja zachowaniu bezpieczeństwa i trwałości produktu. Jako zaletę można również wymienić masę produktu liofilizowanego, która jest kilka razy mniejsza niż standardowy produkt. Wynika to z usunięcia 98-99% wody z produktu.

Wady żywności liofilizowanej.

Zalet, jak widać, jest sporo, jednak żaden proces nie jest idealny. Liofilizacja ma również swoje wady. Jedną z nich jest czas trwania samego procesu. Ze względu na trzy czasochłonne etapy liofilizacja trwa od 24 do 48 godzin, co czyni ten proces czasochłonnym. Za wadę można uznać również koszt produkcji. Liofilizacja może generować koszty kilkukrotnie wyższe niż np. tradycyjne suszenie w wyższych temperaturach.

Jak przechowywać żywność liofilizowaną?

Żywność liofilizowana zachowuje najlepsze właściwości, gdy przechowywana jest w suchym, chłodnym i zacienionym miejscu. Żywność liofilizowana jest także w stanie wytrzymać warunki niskiego ciśnienia atmosferycznego oraz niskich temperatur, jakie panują np. na terenach wysokogórskich.

Dla kogo przeznaczone są produkty liofilizowane?

Produkty liofilizowane stanowią wygodne rozwiązanie ze względu na ich masę oraz wygodne przechowywanie. Mogą być wykorzystywane przez wojsko, alpinistów, pracowników wypraw morskich oraz podróżników udających się w dalekie wyprawy. Rynek produktów liofilizowanych oferuje zarówno pojedyncze produkty liofilizowane jak: truskawki czy maliny oraz pełnowartościowe posiłki do prostego przygotowania.

Posiłki liofilizowane – jakie wybrać?

Na uwagę zasługuje firma Lyommy. Jest to polska firma, która w swoich posiłkach dba nie tylko o wartość odżywczą i bezpieczne pakowanie posiłków, ale również o ich smak i wygląd.

  • Wołowina z grzybami i kaszą jęczmienną, która smakuje naprawdę wyjątkowo, coś dla miłośników konkretnej porcji mięsa.
  • W ofercie znajdziemy również coś dla wegetarian – makaron orzo z pesto i wegańskim kurczakiem, który w porcji zawiera konkretną porcję białka, przez co syci na dłuższy czas.
  • A na deser – sernik baskijski, który rozpływa się w ustach, a dodatkowo w jednym kawałku ma aż 10 g białka.

Podsumowanie – czy warto sięgać po żywność liofilizowaną?

Liofilizacja stanowi skomplikowany i długi proces, jednak jako żywność wykazuje ona szereg pozytywnych właściwości. Produkty i posiłki liofilizowane dzięki niewielkiej masie i łatwemu przechowywaniu mogą być wygodnym rozwiązaniem podczas podróży i wypraw.

Damian Szyszka

Magister dietetyki z doświadczeniem w gastronomii. Pomagam w zmianie nawyków żywieniowych, zadbać o zdrowie i sylwetkę bez restrykcyjnych diet.